ZOEKEN

Maatwerk en creatieve oplossingen nodig voor problematiek zorgsector

Artikel geschreven door: Kyra Weaver op 13 juli 2017

De afgelopen jaren is UNO in toenemende mate betrokken geweest bij advisering in de zorgsector. Inmiddels hebben we een flink aantal zorginstellingen van binnen mogen bekijken en menen we een trend te zien die ons zorgen baart: negatieve & marginale bedrijfsresultaten, veel vastgoed op de balans en hoge bevoorschotting door de verzekeraars. Hoogste tijd voor een creatieve aanpak.

Analyse zorgsector

Naar aanleiding van onze eerdere ervaringen zijn we een onderzoek gestart naar de zorgsector. De voorlopige resultaten van dit onderzoek bevestigen ons vermoeden dat men zich terecht zorgen maakt over de zorgsector. Een eerste indruk:

⇒  Van de 77 ziekenhuizen zijn er 31 met een bedrijfsresultaat onder de 1,0%, waarvan 13 met een negatief bedrijfsresultaat

⇒  Van de 196 VVT-instellingen (Verpleging, Verzorging en Thuiszorg) zijn er 126 met een bedrijfsresultaat onder de 1,0%, waarvan 90 met een negatief bedrijfsresultaat

⇒  Van de 55 GGZ-instellingen (Geestelijke Gezondheidszorg) zijn er 28 met een bedrijfsresultaat onder de 1,0%, waarvan 13 met een negatief bedrijfsresultaat

Rendement onder druk in cure-segement

In het cure-segment (ziekenhuizen) staan de resultaten al jaren onder druk door de toenemende centralisatie en de toenemende administratieve kosten. Dit wordt (deels) gecompenseerd door de invoering van integrale tarieven en nagekomen- of eenmalige baten. De rendementen laten de afgelopen jaren echter een dalende trend zien, waardoor een groot percentage van de zorginstellingen in 2016 zeer lage tot negatieve bedrijfsresultaten boekt.

Ondanks deze verslechterde rendementen is er nog weinig zichtbare actie te bespeuren bij bestuurders en toezichthouders. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de verzekeraars en de overheid een probleem meestal wel (tijdelijk) oplossen. Voorbeelden hiervan zijn het MC Zuiderzee in Lelystad [2009], het Antonius Ziekenhuis in Sneek [2013] en het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam [2013].

Maar het veiligheidsnet van verzekeraars en overheid is niet langer gegarandeerd in de zorg, waardoor er de afgelopen jaren een aantal ziekenhuizen in faillissement terecht zijn gekomen. Voorbeelden zijn het Ruwaard van Putten Ziekenhuis in Spijkenisse [2013], Sionsberg in Dokkum [2014], Medisch Centrum Amstelveen [2016] en Zorgteam MC Zuiderzee [2016]. Redenen voor de banken om de zorgsector tegenwoordig als risicovolle sector te behandelen.

⇒  Banken zijn terughoudend geworden in het verstrekken van krediet aan zorginstellingen en willen (indien mogelijk) hun exposure afbouwen daar waar risico’s gesignaleerd worden.

Extra complicerende factoren in care-segment

Het care-segment (VVT- en GGZ-instellingen) heeft met name te maken met dalende inkomsten door de overheveling van zorgtaken op gemeenten en een toenemende tariefdruk, waardoor de rendementen nog verder onder druk komen te staan.

De GGZ-instellingen kennen daarnaast een additionele complicerende factor: inkomsten fluctueren door tijdelijke leegstand en wisselende zorgbehoeften van patiënten, terwijl de hieraan gerelateerde kosten, zoals personeelskosten en vastgoed, niet meebewegen. Daar waar patiënten in de laatste levensfase met intensieve zorgbehoefte overlijden (hoge vergoedingen), ontstaat tijdelijke leegstand. Vaak komt er een gezondere patiënt met een lagere zorgbehoefte voor in de plaats (lagere vergoeding), terwijl de kosten vrijwel gelijk blijven.

Daarnaast is regelgeving continu aan verandering onderhevig en wordt deze steeds complexer. Administratieve kosten stijgen vanwege toenemende complexiteit van de administratie, betalingen laten langer op zich wachten (1 vinkje verkeerd en er wordt niet uitbetaald) en de behoefte aan werkkapitaal neemt toe. En dat vaak in combinatie met (te) veel (en te duur) vastgoed op de balans, waarbij een afname van de boekwaarde zorgt voor een lagere solvabiliteit.

⇒  Er ontstaat meer behoefte aan werkkapitaal, terwijl de ratio’s verslechteren en er minder zekerheden te verstrekken zijn.

Investeren en optimaliseren

De instellingen met lage rendementen in de zorgsector hebben beperkte mogelijkheden om te investeren en te innoveren. Organisaties die in de gevarenzone verkeren zullen over het algemeen (te) weinig investeringskracht hebben om kwaliteit en continuïteit op de lange termijn te kunnen waarborgen.

Let op: juist grote investeringen kunnen leiden tot het verslechteren van ratio’s en wellicht ook tot financiële problemen. Voorbeelden zijn grote ICT-investeringen (nieuw EDP, ICT-transformatie/-beveiliging) of renovatie van vastgoed. Maar ook een herfinanciering en/of een stijgende rente kunnen aanleiding zijn voor financiële problematiek.

Ondanks de uitdagingen kunnen organisaties ook zelf veel doen om het tij te keren. Hoe eerder men begint, des te meer mogelijkheden er beschikbaar zijn om een gezonde financiële situatie te creëren.

Expertise bijzondere bedrijfssituaties

Ons onderzoek naar de zorgsector gaat onverminderd door. UNO’s ervaring leert echter dat er geen eenduidige oplossing is voor de huidige problematiek: elke organisatie kent zijn eigen specifieke problemen die vaak specifieke en creatieve oplossingen vergen. UNO focust zich met name op het analyseren van deze specifieke problemen en het bieden van maatwerkoplossingen. Het is gebleken dat onze brede expertise op het gebied van bijzondere bedrijfssituaties van grote toegevoegde waarde is binnen de zorgsector.

Bent u benieuwd welke early warning signals UNO ziet in de zorgsector en hoe we dit soort problemen aanvliegen en oplossen? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.


Andere Artikelen

Actueel

Laat 2021 een bijzonder jaar worden én dan niet alleen door het breken van weerrecords

Lees meer
Actueel

Minicursus ‘verkoopproces & bedrijfswaardering’

Lees meer